Doç. Dr. Özkan Yetkin

Spor · April 13, 2017 · 0

“Bilimsel Verilerden Yoksun Yarış Atı Yetiştiriliyor”

İnönü Üniversitesi Turgut Özal Tıp Merkezi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Özkan Yetkin, “Ülkemizdeki yetiştiricilerimiz bilimsel verilerden yoksun olarak yarış atı yetiştirmektedir” dedi.


Doç. Dr. Yetkin, şampiyon atlarının başarısının tesadüf olmadığını atların başarılı olmasındaki temel faktörün hız olduğunu söyledi. Özellikle İngiliz yarış atlarının gelişiminin insanların bilerek yaptığı evrimsel bir süreç olduğunu belirten Yetkin, “1600’lü yıllardan günümüze evrim süreci devam etmektedir. Geçen 400 yıla  yakın süreçte çok sayıda aygır denenmiş ancak en başarılı olan ‘Byerley Turk, Darley Arabian ve Godolphin Arabian’  türü atlar olmuştur. Günümüze dek soyu devam etmiş olan aygır olmuştur. Bu aygırlar ile çiftleşme yapılan kısraklar ise Avrupa kıtasında bulunan atlar arasında yapılmıştır. Avrupa kıtasının dışında daha sonraki süreçte Amerika ve Avustralya kıtasındaki yerel kısraklar da denenmiştir. Ancak günümüzde tüm dünyada en başarılı baskın kısrak familyaları kıta Avrupa kökenli atlar olarak devam etmektedir” şeklinde konuştu.


Yetkin, hız için enerjinin gerekli olduğunu anımsatarak, şöyle konuştu: “Bu enerjinin optimum şartlarda üretilmesi için ideal genetik dizilim yapılması zorunludur. Bu mitokondrinin genetik DNA materyali sadece anneden geçmektedir. Diğer canlılarda olduğu gibi atlarda da bu genetik aktarım anneden olmaktadır. Bu nedenle yarış atı yetiştiriciliğinde en kritik nokta kısrak, yani annedir. Kısrağın atalarının kökeninin bilinmesi önemli bir noktadır. Kıta Avrupası kökenli atları da coğrafi bölgelere ayırabiliriz. Kuzey Afrika, İber Yarımadası, Orta Avrupa kökenli atlar gibi coğrafi kökenlere göre gruplandırabiliriz. Örnek vermek gerekirse ataları Kuzey Afrika kökenli bir kısrak ile yine ataları Kuzey Afrika kökenli bir aygırı çiftleştirerek birbirini yadırgamayan iki genetik materyali Yani DNA’yı başka bir deyişle benzer iki Mit-DNA ile birleştirerek başarılı bir tay elde edebiliriz.”


Başarılı atlara değinen Yetkin, “Tüm yetiştiricilerin bildiği  Kanadalı  Northern Dancer isimli şampiyon at ile Velocıraptor, Suzı Gold, Salvatore ve Faırson isimli şampiyon Türk atları benzer genetik materyali taşımaktadırlar. Yine başka bir örnek verecek olursak Amerikan şampiyonu Dehere ile Rock Of Gıbraltar benzer genetik kombinasyonlardır. Bu benzerlik nedeniyle hem Amerika hem de ülkemizde benzer genetik materyalli atlar şampiyon olmuşlardır. Şimdi yetiştiricilerimiz bu atların anne be babalarının farklı olduğunu düşüneceklerdir, ancak burada ki anne ve babaların taşıdığı genetik materyal benzerdir. Atların ismi farklı olsa bile taşıdıkları mit-DNA aynı, diğer genetik materyaller ise benzerlik göstermektedir” ifadelerini kullandı.


Yetkin, Türkiye’de her yıl yaklaşık 2 bin İngiliz atının doğduğunu belirterek, konuşmasına şöyle devam etti: “Ülkemizdeki yetiştiricilerimiz bilimsel verilerden yoksun olarak yarış atı yetiştirmektedirler. Kısraklarının veya aygırlarının genetik dilini anlamadan atlarını çiftleştirmektedirler. Uluslararası büyük yetiştiriciler bilimsel veriler ışığında tayları için anne ve baba seçimi yapmaktadırlar. Uluslararası yarışlara bakacak olursak Türk yetiştiricilerin atları uluslararası müsabakalarda başarısı son derece azdır.”


Haber: Hakan EKEMEN


Tags

Künye     ·     Hakkımızda     ·     İletişim     ·     Tanıtım Videosu     ·     İnönü İletişim Arşivi     ·